‘Kültür AntropoloÄŸu’ nedir ne deÄŸildir uzun uzun başınızı
aÄŸrıtmayacağım. Hadi gelin 5 Mayıs 1935, Ahlatlıbel’e gidelim. Ahlatlıbel
Ankara yakınlarındaki kazıların başladığı yer biliyorsunuz. Bütün arkeoloji
kazılarının yapılma emrini veren Mustafa Kemal, müzelerin açılma emrini
veren de Mustafa Kemal. Ama bugünkülerde olduğu gibi açın, kazın, imza; öyle
değil. Nasıl yetişmiş inanın, 25 yıllık araştırmacıyım hiç anlamadım.
Bakıyorsunuz Efes kazıları baÅŸlıyor iki kere gidiyor, Konya’da Asar kazıları
başlıyor başında, birde bakıyorsunuz Ahlatlıbel kazıları başlamış başında,
toprak alıyor, ölçüyor, biçiyor. ‘Ya ne yapıyor Mustafa Kemal’ diyorlar.
Çankaya’ya gidiyor, Çankaya’da üç gün üç gece hiç uyumadan; uyumamak için
alnına ıslak bezler koydurmuş, birilerini çağırıyor, telefonlar ediyor bir
heyecan bir telaÅŸ. Üç gün sonra ‘gelin diyor Ahlatlıbel’e gidiyoruz’. Hemen
geliyor diyorki ‘arkeologlar toplanın’. Biliyorsunuz baÅŸlarında en büyük
arkeoloÄŸumuz Zübeyir KOÅžAR var. Bu Zübeyir KOÅžAR’ın bir e bir anısıdır.
Toplanıyor ve diyorki Mustafa Kemal heyecanla; ‘kazdığınız yer yanlış,
ÅŸurayı kazmanız gerekir’. Yabancı arkeologlar ‘el insaf paÅŸam, anladık iyi
askersin iyi devlet adamısın ama yani bu işte bizim işimiz niye
karışıyorsun’ der gibi aralarında birkaç ÅŸey oluyor ama emir büyük yerden.
BaÅŸlıyorlar Mustafa Kemal’in gösterdiÄŸi yeri kazmaya. Sonuç mu? Bütün
bulgular ordan çıkacaktır. İnat uğruna, kendi ceplerinden öder ve kendi
dedikleri yeri kazarlar hiçbir bulguya rastlamıycaklardır.
29
2008
Atarük ve Arkeoloji Kültür Antropoloğu
29
2008
Atatürk Çiçeği İsmi Nereden Geliyor?
Bizler iyi değerlendirmemişiz onun çevre hareketini ama bakın
dünya ne güzel değerlendirmiş hareketini. Ben size bu bilgileri vermek için
1919 başladım ve bugüne kadar çıkan bütün gazete ve dergileri tarıyorum.
Taramam sırasında 28 Temmuz 1933 günün Cumhuriyet gazetesinde bir haber
okudum. İnanılmaz bir haberdi. Hani bir çiçek alıyoruz, kırmızı renkte,
hediye götürüyoruz ve adına da ‘ATATÜRK ÇiçeÄŸi’ diyoruz. O ATATÜRK çiçeÄŸinin
adını biz koyduk zannediyorduk ama bakın gazeteyi aynen okuyorum. Gazete
haberi ÅŸu ‘Chicago özel, geçenlerde Vanderbit Üniversitesi profesörlerinden
doktor Kirk Landın laboratuarlarında muhtelif ameliyeler neticesinde kırmızı
renkte yeni bir çiçek elde edilmiştir Profesör bu yeni çiçeğe isim ararken
yanında duran ama Tarsus Kolejinde ATATÜRK’le tanışmış, ondaki tabiat bilgi
ve ilgisine hayran olan bir diğer profesör bu çiçeğe ATATÜRK isminin
verilmesini önermiştir. Ve bu öneri dünya nebatat dairesine iletilmiş ve
ATATÜRK’ün yaptığı çalışmaların anlatıldığı toplantıda oy birliÄŸiyle kabul
edilmiÅŸtir’. Yani dünyadaki her ülkede bu çiçek Gazi ATATÜRK adıyla
üretiliyor ve satılıyor.
Peki başka bir lider varmı diye araştırdım bir çiçeğe adını
veren, başka hiçbir lider yok. Çünkü tabiatıyla bu kadar bütünleşebilen bir
lideri dünya tarihi yazmamıştır. Diyorki Mustafa Kemal ‘çevre hareketi
dışında eğer lider olacaksanız eğer lider olmaya kalkıştıysanız ki içinizde
öğrenci arkadaşlar var mutlaka sınıf başkanları vardır eğer sınıf başkanı
olacaksan bu bi liderliktir sınırın nedir? sınıftır sınıfın içerisindeki tek
bir tebeşir tanesi tek bir sıra tek arkadaşının problemiyle
ilgilenemeyeceksen o liderliÄŸi kabul etmeyeceksin demektedir Mustafa Kemal.